Hemoglobin A1c Testi (HbA1c) Nedir?

Hemoglobin A1c Testi (HbA1c) Nedir?

Genelde diyabet hastalarını çok iyi bildiği hemoglobin A1c testi diğer adı ile HbA1c testi diyabet tanı ve takibi için yapılmaktadır. Şeker hastalığının teşhisi bu testler ile yapılmaktadır.

Hba1c testi şeker hastası olan kişilerin şeker oranının belirtilerin aralıkta olup olmadığını da belirler. Eğer sizde şeker hastalığı varsa genelde arkadaşlarınız size hba1c değeriniz kaç çıktı sorusunu çok sık sorarlar.

Hemoglobin A1c testi şeker hastalığını kontrol altına tutmak için çok önemlidir. Hemoglobin kırmızı kan hücrelerinde bulunan proteindir görevi ise vücuda oksijen taşımaktır. Ayrıca hemoglobin kana kırmızı rengini verir. Tip 1 ve tip 2 şeker hastalığı olanlar bu testi kesinlikle yaptırmaktadırlar.

Hemoglobin HbA1c Nedir

Hemoglobin, kana kırmızı rengini veren oksijen taşıyan pigmenttir ve ayrıca kırmızı kan hücrelerinde baskın bir proteindir. Hemoglobinin yaklaşık% 90’ı hemoglobin A’dır (“A” yetişkin tipi anlamına gelir). Her ne kadar bir kimyasal bileşen hemoglobin A’nın% 92’sini oluştursa da, hemoglobin A’nın yaklaşık% 8’i kimyasal olarak biraz farklı olan çok küçük bazı bileşenlerden oluşur. 

Bu bazı küçük bileşenler, hemoglobin A1c, A1b, A1a1 ve A1a2’yi içerir. Hemoglobin A1c (HbA1c) ise glikozun bağlantılı olduğu hemoglobinin küçük ve basit bir bileşenidir. HbA1c ayrıca gliklenmiş, glikosile edilmiş hemoglobin veya glikohemoglobin olarak da adlandırılır. HbA1c testi 2-3 ay içinde vücuttaki kan şekeri seviyesinin ortalamasını belirlemek için yapılır.

HbA1c Nasıl Ölçülür?

HbA1c testi, hemoglobinin diğer bileşenleri üzerindeki durumlardan farklı olan HbA1c molekülü üstündeki kimyasal (elektriksel) yüke bağlıdır. HbA1c molekülünün boyutu diğer bileşenlerden de farklıdır. HbA1c, kandaki diğer hemoglobin A bileşenlerinden yük ve boyutla, yüksek basınçlı veya performanslı sıvı kromatografi (HPLC) adı verilen bir uygulama ile ayrılabilir. HPLC, karışımları özel sıvılara ekleyerek ve karışımları farklı bileşen moleküllerine ayıran bir malzeme ile doldurulmuş sütunlar boyunca basınç altında geçirerek karışımları çeşitli bileşenlerine ayırır. Buna vücuttaki kan örnek olarak verilebilir.

HbA1c testi kan örneği üzerinde yapılır. Kan şekeri yoğunlaşmasının kısa süreli dalgalanmalardan etkilenmediğinden, yenilen yemekler nedeniyle, yemeğin ne zaman tüketildiği dikkate alınmadan test için hastadan kan alınabilir. Kan testi için hastanın aç olması gerekli değildir.

Normal HbA1c Düzeyleri Nelerdir?

Sağlıklı insanlarda HbA1c düzeyi, toplam hemoglobinin %6’sından azdır. %6,5 düzeyinki bir seviye, diyabetin mevcut olduğunu gösterir. Araştırmalar, HbA1c seviyesinin %7’nin altında tutulması durumunda diyabetin komplikasyonlarının gecikebileceğini veya önlenebileceğini göstermiştir. Diyabet tedavisinde, bir kişinin HbA1c seviyesini, hipoglisemi atakları olmadan ( düşük kan şekeri seviyeleri) mümkün olduğunca normale yakın tutmaya yönlendirmesi önerilir.

HbA1c değerleri şunlardır;

  • HbA1c değeri %5,7’nin altında ise normal değerdedir.
  • HbA1c değeri %5.7 ile %6.4 arasında ise prediyabet (gizli şeker) olduğunu gösterir.
  • HbA1c değeri %6.5 veya daha büyük ise diyabet (şeker hastalığı) olduğunu gösterir.

HbA1c Yüksekliği Neden Olur?

HbA1c yüksekliğinin en önemli sebebi şeker hastalığının olmasıdır. Ayrıca herhangi bir kortizon tedavisi, hali hazırda kullanılan ilaçların yan etkileri, yüksek düzeyde alkol tüketimi, hormonsal dengelerin bozulması, kandaki yağ seviyesinin artması, akut veya kronik böbrek yetmezlikleri, B12 vitamin eksikliği ve genetik sorunlar da HbA1c yüksekliğine neden olmaktadır.

HbA1c Yüksekliğinin Tedavisi

Kalıcı olarak yüksek kan şekeri düzeyleri sağlık için çok tehlikeli olabilir. Bu sebeple HbA1c seviyelerini dikkatle izlemek ve gerekirse oranı düşürmek önemlidir. Örneğin, birkaç büyük ölçekli çalışma, HbA1c’yi %1 (11 mmol / mol) kadar düşürmenin nöropati (sinir uçlarına zarar verme), retinopati, kalp yetmezliği ve damar hastalıkları, diyabetik nefropati (böbrek hastalığı) gibi ciddi sorunların gelişme riskini önemli ölçüde azaltabileceğini göstermiştir. Yüksek HbA1c seviyelerini azaltmak ve olası sağlık komplikasyonlarını önlemek için atılabilecek bazı adımlar şunlardır:

  • Mevcut tedavi planı, doktor ile beraber gözden geçirilmeli ve doktorun önereceği ilaçlar titiz bir şekilde kullanılmalıdır.
  • Gün içerisinde fiziksel aktiviteler ve egzersizler yapılmalıdır.
  • Sağlıklı ve dengeli beslenilmelidir. Posalı ve lifli gıdalar tercih edilmelidir.
  • Sigara semptomları arttıracağından mutlaka bırakılmalıdır.
  • Her gün 2,5-3 litre su tüketilmelidir.

HbA1c Düşüklüğü Neden Olur?

Kan şekerinde düşüklük, kan bağışları, anemiler, kan kayıpları ve yaralanmalardan dolayı HbA1c düşüklüğü meydana gelir. HbA1c düşüklüğü tedavisi için yeterli miktarda bal ve pekmez yenilebilir.

HbA1c Testi İle Kan Şekeri Testi Arasındaki Farklar

HbA1c, kan şekeri düzeylerinin iyi bir belirleyici olsa da, HbA1c testi ile standart parmak testi (şeker hastalarının kan şekerlerini izlemek için yaygın olarak kullandığı başka bir test) arasında bazı önemli farklılıklar vardır.

İlk olarak, kan şekeri seviyesi, kandaki belirli bir noktada kandaki glikoz yoğunlaşmasıdır.  Bu durum parmak testi ile ölçülür. Bu test, sadece kandaki glikozun anlık bir göstergesini sağladığından, günde birkaç kez yapılmalıdır. Doktor yardımı olmadan evde yapılabilir.

Buna karşılık, HbA1c testi, son 2-3 aydaki ortalama kandaki glikozu gösterir. Bu test, kandaki şeker seviyelerinin zaman içinde nasıl kontrol edildiğini net bir şekilde gösterir ve böylece doktorlar, diyabetin nasıl yönetildiğini ve hastanın yaşam tarzında veya ilaçlarında herhangi bir değişiklik yapılması gerekip gerekmediğini rahatlıkla gösterir. Bununla birlikte, HbA1c testinin güvenilirliği kırmızı kan hücrelerine bağlı olduğundan, anemi gibi bazı tıbbi durumların sonuçları etkileyebileceğini unutmamak önemlidir.

HbA1c Testi Hakkında Tüm Sorular

Hba1c testi neden yapılır

Hba1c testi son 2 yada 3 ay içerisindeki kanda bulunan ortalama glukoz yani şeker miktarını belirlemek için yapılır. Test gizli şeker yada diyabet olup olmadığınızı belirlemek için önemlidir.

Hba1c testi kaç saate çıkar

Genelde bu testi yaptıranlar hemoglobin a1c testi ne zaman çıkar ve kaç saat içinde çıkar sorusunu çok sık sormaktadırlar. Test için kan alındıktan sonra ortalama 2 saat içinde sonuç çıkmaktadır.

Hba1c testi aç karnına mı yapılır

Hba1c testi yapmak isteyenler bu testi aç karnına mı yapmak gerekli, hemoglobin a1c testi aç mı tok mu yapılır sorusunun karşısında genelde karışıklık yaşamaktadırlar. Genelde testi için sabah aç karına gidilmesi önerilmektedir.

Hba1c testi referans aralığı

Şeker hastası olmayan sağlıklı bir bireyin HbA1c testi referans aralığı yani normal aralık değerleri % 3,5 ila % 5.7 arasındadır. Hemoglobin a1c referans aralığı test sonucunda belirlenir.

Hemoglobin a1c nasıl düşürülür

Düzenli bir yaşam, spor ve sağlık beslenerek hemoglobin a1c seviyesini düşürebilirsiniz. Ayrıca size verilen ilaçları kullanmak düşmesini sağlar. Hemoglobin seviyesini kontrol altında tutmak için 2 yada 3 ayda bir test yapılması gerekmektedir.

Hemoglobin a1c testi neden yapılır

Hemoglobin A1c testi diğer adı ile glikozillenmiş hemoglobin, şeker hastalığının tanısı koymak için ölçülür. Ayrıca şeker hastalarında şeker seviyesini ölçüp takibi yapılır. Kan tahlili sonuçları ile belirlenir. Hemoglobin A1c sıklıkla HbA1c olarak da kısaltılır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

error: Content is protected !!